Tijdens de afgelopen jaren hebben we een verschuiving gezien in de manier waarop we omgaan met het levenseinde. Er is een toename van crematies en asverstrooiingen enerzijds en een afname van begrafenissen in volle grond anderzijds. Dit maakt dat het ruimtegebruik van de begraafplaatsen aan herziening toe is.
Het onderhoud van onze begraafplaatsen is een andere uitdaging waarmee we worden geconfronteerd. Het verbod op het gebruik van pesticiden heeft invloed op hoe we het groenonderhoud en de inrichting van de begraafplaatsen moeten aanpakken.
Begraafplaatsen zijn niet alleen plaatsen waar we onze dierbaren begraven, maar ook plaatsen voor rust en bezinning. We willen dat onze begraafplaatsen een comfortabele en vredige omgeving bieden voor degenen die komen rouwen en herinneren. Dit betekent dat we moeten investeren in de esthetiek van onze begraafplaatsen, zoals het toevoegen van banken, het planten van bomen voor schaduw, en het creëren van rustige hoekjes voor persoonlijke reflectie.
De veranderende omstandigheden en uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, vereisen een nieuwe visie op de inrichting en het beheer van onze begraafplaatsen. We moeten nadenken over hoe we onze begraafplaatsen kunnen herontwerpen om ze aan te passen aan nieuwe trends en behoeften.
Onze toekomstvisie voor het multifunctioneel inrichten van begraafplaatsen met een HART voor de inwoners bevat vier uitgangspunten. De uitwerking is maatwerk en kan per locatie verschillen, afhankelijk van de mogelijkheden en wat bij de begraafplaatsen en het omliggend gebied past.
Humaan: Een begraafplaats is van oudsher een plek waar mensen hun overledenen gedenken, een plek van bezinning en rust. De creatie van een parksfeer op de begraafplaatsen met nieuwe bomen en graszones, met aandacht voor (rolstoel)toegankelijke paden, … kan deze omvormen tot een belevingsvolle ontmoetingsruimte.
Alternatief: De doordachte vergroening van een begraafplaats kan meerdere ecosysteemdiensten bevorderen. Voor veel dieren en planten is het moeilijk om de afstanden en barrières tussen verschillende natuurkernen te overbruggen. Begraafplaatsen kunnen fungeren als essentiële verbindingszones. Een doordachte, weloverwogen vergroening van de begraafplaatsen kan een belangrijke rol spelen voor de verbetering van de (lokale) biodiversiteit.
Relevant: Begraafplaatsen bevatten vaak pareltjes op vlak van artistiek, architectonisch, historisch en landschappelijk erfgoed, en dragen bij aan de identiteit van een dorp of streek. Met bijvoorbeeld goed geplaatste infoborden langs toegankelijke wandelpaden kunnen kinderen, omwonenden en toeristen meer te weten komen over het kerkhof.
Toekomstgericht: Elke begraafplaats heeft haar eigen capaciteit, limieten en uitdagingen. Om ook in de komende jaren de kans te blijven bieden om de overledenen in de bestaande begraafplaatsen te kunnen begraven, is een gediversifieerde aanpak vereist ondanks het principe van uniformiteit in beleid en beheer.
