Naar inhoud

mond- en klauwzeer

Mond- en klauwzeer (MKZ) is een uiterst besmettelijke virusziekte die voorkomt bij evenhoevigen, zoals runderen, varkens, schapen, geiten en wilde herkauwers. De mens is niet gevoelig voor de ziekte, evenmin als paarden, honden, katten en pluimvee. Het is een van de meest besmettelijke dierenziekten. Zonder controlemaatregelen kan de ziekte zich zeer snel verspreiden en kan ze praktisch alle dieren van de kudde aantasten. Voor volwassen dieren is een besmetting met MKZ meestal niet dodelijk, maar de ziekte veroorzaakt wel een blijvende productieverlaging. Bovendien kunnen deze dieren gedurende lange tijd drager worden van het virus en zo de besmetting nadien nog verderzetten. Jonge dieren sterven in veel gevallen.

Het virus heeft een grote weerstand en kan zo lang overleven in de buitenwereld.
MKZ wordt gekenmerkt door koorts, aften of blaasjes op de muil (tong, tandvlees, lippen) en op de poten (tussenklauwspleet, kroonranden). Aften kunnen ook voorkomen op de neusgaten, de snuit en de spenen. Bij het openbreken van de aften kunnen zweren ontstaan. De klinische ziektetekenen verschillen enigszins naargelang de aangetaste diersoorten.

Runderen
• intens en draderig speekselen, lippen bewegen en met de tanden knarsen (door de aften in de muil);
• manken en ter plaatse trappelen (door de aften op de hoeven);
• aantasting van de spenen;
• loomheid, slechte eetlust, koorts, daling van de melkproductie;
• sterfte onder de kalveren (door aantasting van de hartspier).
Varkens
• plots en hevig manken, het dier blijft liever liggen en kreunt bij het lopen;
• blaasjes op de bovenste rand van de klauw op de grens van de hoorn en de huid (kroon), op de hielen en tussen de beide klauwen (tussenklauwspleet), als blaasjes de gehele bovenrand van de klauw innemen, kan de klauw loskomen;
• blaasjes op de tong en op de snuit, die snel openbarsten.

Schapen en geiten
• de letsels zijn meer diskreet en minder frequent zodat de ziekte dikwijls een verborgen karakter heeft;
• plots manken, het dier ligt veel en wil niet opstaan, het neemt een halve zithouding aan, met de achterpoten gespreid naar voren, en het aarzelt om te lopen;
• blaasjes op de hoef op de plaats waar de hoorn over gaat in de huid (kroon), de blaasjes kunnen zich verspreiden over bovenrand van de hoeven en tussen de klauwen (tussenklauwspleet), als de blaasjes openbarsten kan de hoorn loskomen van de onderliggende weefsels, het haar rond de hoef lijkt vochtig;
• blaasjes in de mond ter hoogte van het tandvlees (tandboog) en soms op de tong.

Hertachtigen
• de ziektetekenen zijn meer diffuus; reeën kunnen een ernstige vorm van de ziekte ontwikkelen en eraan sterven.
• blaasjes in de mond;
• letsels op de verbinding tussen hoef en huid (kroon) worden meestal niet opgemerkt.
 
De duur van de incubatieperiode wordt beïnvloed door de infectiedosis, de infectieweg en de geïnfecteerde diersoort. Ze varieert van 3 tot 15 dagen.

Verspreiding
Het vocht van de blaasjes bevat zeer veel virus. Er kan ook virus worden aangetroffen in uitgeademde lucht, speeksel, melk, sperma, faeces en urine van besmette dieren. In de acute fase van de ziekte is het virus ook aanwezig in het bloed.
Dieren kunnen worden geïnfecteerd door direct of indirect contact met besmette dieren.

Preventie en bestrijding
Omdat een besmetting met mond- en klauwzeer zulke ernstige gevolgen heeft, is alles er op gericht om insleep van het virus te voorkomen en om een eventuele besmetting snel op te sporen. Als er toch een besmetting wordt geconstateerd, dan wordt eerst gedurende 72 uur een algehele standstill afgekondigd. In deze periode is alle vervoer van evenhoevigen en andere dieren, van dierlijke producten en van krengen verboden, ook verzamelingen van evenhoevigen zijn niet toegestaan. Verder bestaat de bestrijding uit het opsporen, reinigen en ontsmetten of vernietigen van dieren, dierlijke producten en materialen die (mogelijk) besmet zijn geraakt, het afbakenen van beschermingszones rondom de haarden, het instellen van vervoersbeperkingen.

Sinds 1991 wordt er in de Europese Unie niet meer tegen mond- en klauwzeer gevaccineerd. De redenen hiervoor zijn de belangen die de veehouderijsector heeft bij de status "vrij, zonder te vaccineren". Deze status betekent toegang tot een grote exportmarkt (o.a. VS, Japan).

Meldingsplicht
Mond- en klauwzeer is een besmettelijke ziekte met meldingsplicht. Elke verdenking moet dus onmiddellijk meegedeeld worden aan de provinciale controle-eenheid van het FAVV. Elk uitstel kan betekenen dat het virus zich verder, oncontroleerbaar verspreidt.

Hier vindt u de laatste informatie ivm mond – en klauwzeer: www.afsca.be/dierengezondheid/mondenklauwzeer/

Trefwoorden

Praktisch

omgeving - milieu

Gemeentehuis
Kruisstraat 2
3390 Tielt-Winge



tel. 016 63 95 40
e-mail e-mail

Openingstijden

Elke werkdag van 9 tot 12 uur.
Dinsdag ook van 14 tot 19 uur.
Woensdag ook van 14 tot 17 uur.

Collectieve sluitingsdagen

Meer info